5 ძლიერი ფსიქოლოგიური ეფექტი, რომლებიც ცვლიან თქვენს ქცევას

5 ძლიერი ფსიქოლოგიური ეფექტი, რომლებიც ცვლიან თქვენს ქცევას

ეს 5 ფსიქოლოგიური ეფექტი თქვენი ვიზა იქნება ადამიანის ტვინის ფუნქციონირების საიდუმლო სამყაროში შესასვლელად:

1. თქვენ სხვებს უფრო მეტად მაშინ მოსწონხართ, როცა შეცდომებს უშვებთ
ის, ვინც არასოდეს არ ცდება, ნაკლებად გვესიმპატიურება, ვიდრე ისინი, ვისაც ჩავარდნები აქვთ. შეცდომები უფრო ადამიანურს და მიმზიდველს გხდით. სრულყოფილება კი ქმნის უძლეველობის გამაღიზიანებელ აურას და დისტანციას.

ეს «სრული ჩავარდნის ეფექტი» გამოსცადა ფსიქოლოგმა ელიოტ არონსონმა. ვისაც ცდიდა, ის ადამიანები ისმენდნენ ვიქტორინაში მონაწილე ადამიანების ჩანაწერებს. ზოგიერთ ჩანაწერზე ისმოდა როგორ უვარდებოდათ ხელიდან ვიქტორინის მონაწილეებს ყავის ფინჯანი. შედეგებმა აჩვენა, რომ ყველაზე სიმპატიურად დაასახელეს ისინი, ვისაც ყავის ფინჯანი გაუვარდათ.

2. დიდი მოლოდინი ქმნის ახალ რეალობას
თუ რაიმესი გწამთ — ერთ დღს ეს აუცილებლად ასრულდება. ეს ე.წ. პიგმალიონის ეფექტია. ფსიქოლოგი რობერტ როზენტალი ამ მეთოდს იკვლევდა სკოლაში.
წლის დასაწყისში მან მასწავლებლებს სთხოვა შეეგროვებინათ იმ მოსწავლეების სია, რომლებსაც IQ-ს უმაღლესი მაჩვენებელი ჰქონდათ. მაგრამ ეს სია სინამდვილეს არ შეეფერებოდა, როზენტალმა მოსწავლეების გვარები შემთხვევითობის მიხედვით შეარჩია.
წლის ბოლოს სწორედ ამ მოსწავლეებმა აჩვენეს უფრო მაღალი შედეგები, ვიდრე დანარჩენებმა.
ამ მოსწავლეების მიამრთ მასწავლებლების მხრიდან მოლოდინი უფრო მაღალი იყო, შესაბამისად ამან შექმნა ახალი რეალობა. როზენტალმა მისი აღმოჩენა ასე ახსნა: ის, რასაც ერთი ადამიანი ელის მეორესგან, შიძლება გახდეს წინასწარმეტყველებით თვითშესრულებადი.
გახსოვთ გამოთქმა: «თუ ადამიანს ღორს დაუძახებ, ის ადრე თუ გვიან დაიღრუტუნებს»?

3. რაც უფრო დიდი არჩევანია, მით ნაკლებია ალბათობა, რომ მისით კმაყოფილი დავრჩებით
მომხმარებელი ყოველთვის წუწუნებს შენაძენის შემდეგ და ფიქრობს, რომ შეეძლო უფრო იაფად ეყიდა, ან სხვა მოდელი ეყიდა ორი კვირის შემდეგ ფასდაკლებით და ა.შ.

მაშინაც კი, როცა ჩვენი გადაწყვეტილება სრულიად მართებულია — ჩვენ შეიძლება უკმაყოფილო დავრჩეთ, თუ ძალიან დიდი არჩევანი გვაქვს. ამას ეწოდება «არჩევანის პარადოქსი»: როცა არჩევანი დიდია — რთულდება გადაწყვეტილებით კმაყოფილების მიღება.

4. რაც უფრო მეტი ადამიანი ხედავს, რომ დახმარება გჭირდებათ — მით უფრო დაბალია იმის ალბათობა, რომ დაგეხმარებიან
თუ თქვენ დახმარება გჭირდებათ — ნუ მოძებნით მას მასაში, რადგან ასეთ დროს მუშაობს «მოწმის ეფექტი».

ამ ეფექტს იკვლევდნენ ფსიქოლოგები ბობ ლატანი და ჯონ დარლი. როცა გამოსაცდელად შერჩეული ადამიანი ფიქრობდა, რომ ის ერთად-ერთი მოწმეა — დასახმარებლად მიდიოდა 85%. როცა გვერდით კიდევ 1 ადამიანი იმყოფებოდა — დასახმარებლად მიდიოდა 65%. როცა გამოსაცდელმა იცოდა, რომ გვერდით კიდევ 4 მოწმე იყო, — დასახმარებლად მიდიოდა 31%.
ხშირად ავარიის ან დანაშაულის მოწმეები არ ეხმარებიან დაზარალებულს: ყველა თვლის, რომ ვინმე სხვა გამოიძახებს პოლიციას და ა.შ. როცა ერთად-ერთი თვითმხილველია, მას ესმის, რომ დახმარება მხოლოდ მას შეუძლია და უფრო მეტად აქტიურად მოქმედებს.

5. თქვენი შეცდომები არც ისე შესამჩნევია, როგორც თქვენ ფიქრობთ
იმის განცდა, რომ ჩვენ მუდმივად გივყურებენ, მხოლოდ წარმოსახვის თამაშია. პარანოია და თავდაუჯერებლობა, რომელსაც ყოველ ჯერზე ვგრძნობთ, როცა შევცდით, სინამდვილეში რეალობას არ ასახავს. ადამიანები ჩვენს მარცხს გაცილებით უფრო იშვიათად ხედავენ, ვიდრე ჩვენ გვგონია.
ამ ეფექტს ეწოდება «პროჟექტორის ეფექტი», რომელსაც იკვლევდა ფსიქოლოგების გუნდი. ისინი გამოსაცდელ სუბიექტს აცმევდნენ გაურკვეველ მაისურს, შემდეგ კი აფასებდნენ რამდენი ადამიანი შეამჩნევდა ამას. ეს მაჩვენებელი ძალიან დაბალი აღმოჩნდა, შესაბამისად, თქვენ ყურადღების ცენტრში იმაზე გაცილებით ნაკლებად ხართ, ვიდრე ფიქრობთ.
ამის ცოდნა დაგეხმარებათ საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში უფრო მშვიდად და თავდაჯერებულად იყოთ.

გამოიწერეთ სიახლეები უფასოდ!

Signup now and receive an email once I publish new content.

I will never give away, trade or sell your email address. You can unsubscribe at any time.

Print Friendly, PDF & Email

ავტორის შესახებ

B2PGE
B2PGE 1533 posts

ჩვენ მაქსიმალურად ვცდილობთ ხელი შევუწყოთ პოზიტიურ აზროვნებას, დავთესოთ ჩვენს საზოგადოებაში კეთილი მარცვლები, მეტი წარმატების ნაყოფის მოსატანად და ამაში ჩვენ მთელ სულს და გულს ვდებთ.

ავტორის ყველ სტატიის ნახვა →

თქვენ ასევე დაგაინტერესებთ

რატომ უნდა დავგეგმოთ 2018 წელი უკვე დღეს

იმისათვის, რომ რამოდენიმე ხნის შემდეგ საოცნებო ცხოვრებით იცხოვროთ, საჭიროა გეგმების შედეგენა და მათთან შესაბამისობაში ცხოვრება უკვე დღეიდან. საკუთარი გადაწყვეტილებების დაცვა რა თქმა უნდა სამყარო სწრაფად იცვლება და ყელაფერს წინასწარ ვერ

Print Friendly, PDF & Email

ფსიქოლოგის ბრძნული აზრი ცხოვრებაზე: «ერთხელაც მიხვდები, რომ მარტო დარჩი…»

ყველა ადამიანის ცხოვრებაში დგება რთული მომენტი, ის ხვდება, რომ სრულიად მარტო დარჩი. სამწუხაროდ, ადამიანიები დროთა განმავლობაში მიდიან ჩვენგან. ეს სხვადასხვა მიზეზით ხდება – ბავშვები იზრდებიან და ტოვებენ სახლს. ახლობელი ადამიანები

Print Friendly, PDF & Email

10 სავარჯიშო ნებისყოფის გასაწვრთნელად

10 რეალური სავარჯიშო, რომლებსაც შეუძლიათ თქვენს ცხოვრებაში 10 კარგი ჩვევა დაამკვიდრონ. სხვებზე გავლენის მოხდენა ნებისყოფის გარეშე შეუძლებელია. სხვა ადამიანების მართვის ცოდნა მჭიდრო კავშირშია პიროვნულ თვისებებთან. ერთ-ერთი მათგანია ძლიერი ნებისყოფა. სუსტ ადამიანს

Print Friendly, PDF & Email

წერილი საყვარელ მეუღლეს – “მე მჯერა…”

ამბობენ თუ კი რეალური რაიმე გჯერა, გწამს ის აუცილებლად ისე იქნება როგორც შენ გინდა (რა თქმა უნდა ამისათვის დიდი ძალისხმევაა საჭირო). მე მჯერა: დილით რომ ავდგები “გამათბობლის” თავზე უაზროდ დაკიდებული

Print Friendly, PDF & Email

ბიზნესმენი რომან ფიფია სტიქიით დაზარალებულებს ბინებით დაეხმარება

თბილისის “დინამოს” პრეზიდენტი, რომან ფიფია მზადყოფნას გამოთქვამს, რომ სტიქიით დაზარალებულებს საცხოვრებელი ფართები შეუძინოს. „დღეს გლოვის დღეა საქართველოში. მთელი გულით ვუსამძიმრებ სტიქიის დროს გარდაცვლილთა ოჯახებს და დაზარალებულებს. დიდი განსაცდელის წინაშე აღმოვჩნდით

Print Friendly, PDF & Email

ოცი ჩვევა, რომლებიც ხელს გიშლით უფრო დიდი წარმატების მიღწევაში – მარშალ გოლდსმითი

როდესაც არჩევანის წინაშე დგახართ, გახდეთ უფრო სასიამოვნო ადამიანი თუ დარჩეთ უსიამოვნო პიროვნებად, რას ფიქრობთ, რა უფრო ადვილია? პირველი მოითხოვს განსაზღვრულ დადებით მოქმედებათა ინტენსიურობას, მეორე კი – არაფერს, გარდა იმისა, რომ

Print Friendly, PDF & Email